31 MART’IN DIŞ YANKILARI BÜTÜN AYRINTILARIYLA YURTSEVERLİK.COM’DA. SÖNMEZ ÇETİNKAYA YAZDI- SEÇMEN HAYALİ DÜŞMANLARDAN ÇOK EKONOMİK KAYIPLARINA ODAKLANDI

Ana Sayfa » GÜNCEL » 31 MART’IN DIŞ YANKILARI BÜTÜN AYRINTILARIYLA YURTSEVERLİK.COM’DA. SÖNMEZ ÇETİNKAYA YAZDI- SEÇMEN HAYALİ DÜŞMANLARDAN ÇOK EKONOMİK KAYIPLARINA ODAKLANDI

04.04.2019 - 10:11

Sönmez Çetinkaya

Sönmez Çetinkaya

yazarın tüm yazıları
31 MART’IN DIŞ YANKILARI BÜTÜN AYRINTILARIYLA YURTSEVERLİK.COM’DA. SÖNMEZ ÇETİNKAYA YAZDI- SEÇMEN HAYALİ DÜŞMANLARDAN ÇOK EKONOMİK KAYIPLARINA ODAKLANDI

 

 

THE ECONOMİST, WASHİNGTON POST VE NEW YORK TİMES’TAN EN ÇARPICI YORUMLARLA 31 MART DEPREMİNİN ANALİZİ

 

Geçen hafta sonu yapılan seçimlerle ilgili yerli medyada yapılan değerlendirmeler ve yeniden sayımlar süredursun, bu yazımda sizlere yabancı basında seçimin hemen ardından yer alan bazı değerlendirmeleri aktarmak istiyorum.

“Erdoğan İstanbul ve Ankara’yı kaybetti. Yerel seçimler Türkiye’nin otokratik başkanına darbe oldu” başlığı ile seçimleri analiz eden The Economist ile başlayalım.

Dergide Erdoğan’ın son birkaç yıldır muhalefetin boğazını sıktığı, yargıyı tamamen kontrol altına aldığı ve basının dişlerini sökerek Türkiye’de demokrasiye yönelik umutları ortadan kaldırdığı görüşüne yer verildi.

The Economist’e göre 31 Mart’ta seçim sandığı adeta patladı ve tüm bu baskılar geri tepti. Erdoğan’ın AK Partisi, toplam oyların çoğunluğunu almasına karşın, başta ülkenin ekonomi motoru İstanbul ve başkent Ankara olmak üzere ülkenin beş büyük kentinde yenilgiye uğradı. 

Dergide özellikle İstanbul’un kaybı, Erdoğan’ın siyasi kariyerine başladığı yer olması nedeniyle onun cephesinde bir hayli sarsıcı oldu görüşüne yer verilerek AK Parti adayı, önceki Başbakan ve Meclis Başkanı Binali Yıldırım’ın kendisini Erdoğan’ın siyasi geleceği ile ilişkilendirdiği algısının da başarısızlığa zemin hazırladığı iddia edildi.

The Economist’in Ekrem İmamoğlu’na yönelik analizi de şöyle:

Muhalefetin adayı Ekrem İmamoğlu ise, parti içi çekişmelerin son zamanlarda doruğa çıktığı bir aşamada, küçük bir ilçenin belediye başkanlığında kısa süreli bir siyasi tecrübenin ardından aday oldu. Ancak bu dezavantajlarına rağmen seçimi çok az farkla da olsa kazanmış görünüyor.

“Türkiye’de Siyasi Deprem, Erdoğan’ın Partisi Kendi Seçim Bölgesinde Kaybetti” başlığı altında Carlotta Gall imzasıyla New York Times’da yer alan haber yorumda, özetle şöyle denildi. 

Yıllar içinde muhaliflerini marjinalleştirmekle kalmayan Erdoğan, eski orduyu, polisi ve yargıyı tasfiye ederek, basını korkutup sindirerek hiç kimsenin kendisine karşı çıkamayacağı bir düzenin peşinde oldu. Ayrıca anayasal güçlerini tahkim etti ve Türk’lere parlak bir ekonomik gelecek vadetti.

Ancak hafta sonu yapılan yerel seçimlerin sonuçları partisinin sadece siyasi merkez Ankara’yı kaybettiğini göstermekle kalmayıp, belki de kendi kenti ve şimdiye değin hep büyük destek aldığı, ülkenin ticari merkezi İstanbul’u da kaybetme ihtimalini ortaya çıkardı. Bu durum Erdoğan için büyük bir sürpriz oldu.

Henüz resmen ilan edilmemiş olsa bile bu sonuçlar, NATO üyesi Türkiye’nin, yaklaşık yirmi yıldır tartışmasız bir şekilde dümenini elinde tutan, bölgedeki dengelerin kilit adamı Erdoğan’ı, ciddi şekilde sarsıcı çok önemli bir depremdi.

Bu sonuçların laiklik karşıtı İslami değerleri öne çıkaran, Rusya ile yakın ilişkiler kurarken, NATO’ya soğuk duran Erdoğan’ın dört yıl daha sürdüreceği başkanlık görevi sırasında davranış kalıplarını değiştirmesine neden olması beklenmemelidir. Ancak yine de bu seçim sonuçları, Erdoğan’ın zayıf yönlerini ortaya koyması bakımından önemlidir.

Bazı yorumcularsa Erdoğan için katastrofik boyutlarda ortaya çıkan bu zafiyetlerin, onun yenilmez olmadığını gösterdiğine işaret ediyorlar.

Bir diğer yorum da Washingon Post’da Ishaan Tharoor imzasıyla yayınlandı. “Türkiye Seçimleri Erdoğan’a milliyetçiliğinin sınırlarını gösterdi” başlığı ile yer alan yazıda, ülkede geçen hafta yapılan seçimler öncesi Türk Başkan Recep Tayyip Erdoğan’ın, her zamanki taktiklerine başvurduğuna değinilerek şöyle devam ediliyor.

Erdoğan, seçim kampanyalarında iktidar karşıtlarını, yine teröristlerle işbirliği içindeki hainler olarak konumlandırmaktan ve Yeni Zelanda’da iki camiye yapılan vahşi katliamın görüntülerini halka göstermekten çekinmedi. 

Bu şekilde katliam mağdurlarına sahip çıkarak, yurttaşlarının bir süredir bocalamakta olan ekonomiden uğradıkları kayıplar üzerindeki dikkatlerini milliyetçi kızgınlıklara çevirmek istedi.

Ancak bu taktiğinin bu defa çalışmadığı, AKP adaylarının ülkenin belli başlı büyük şehirlerde mağlup edilmesiyle net bir şekilde ortaya çıktı.

Washington Post’dan Kareem Fahim’e göre; İstanbul’un kaybı Erdoğan’a çok sert bir darbe oldu. Çünkü Erdoğan’ın 1994 yılında kentin belediye başkanı olduğu yıllardan bu yana İstanbul, partisi için varlık ve prestij kaynağı olmakla kalmadı; aynı zamanda bazı mega projeler ve çok sayıda cami inşaatı nedeniyle ideolojik vizyonunu da ortaya koymasına hizmet etti.

Brookings Enstitüsü’nden Ömer Taşpınar’a göre; Türk seçmenler, Erdoğan’ın hayali düşmanlarını dikkate almaktan çok; enflasyon, işsizlik, ekonominin gerilemesi ve yaşam standartlarındaki kayıplara odaklanarak oy kullandılar. 

Aslında Erdoğan, diğer ülkelerdeki benzerleri Trump, Hintli Başbakan Modi veya Macar Başbakan Orban’dan bir hayli önce, “zamanın ruhu” olarak adlandırılan, iş hayatı ve merkez sağ öncelikli sert ve illiberal milliyetçi siyasetin liderlerinden biri oldu.  

Türkiye’nin son seçim sonuçları, ülkede uzun yıllardır birbirinden koparak bir hayli işlevsiz hale gelmiş muhalif siyasetçileri de canlandırarak, kendilerine güven sağlamalarına neden oldu. 

Bu anlamda Wahington Enstitüsü Yakın Doğu Politikaları Uzmanı Soner Çağaptay’ın Kareem Fahim’e söylediği gibi; bu sonuçlar muhalefetin anlamlı bir şekilde bir araya gelmesi halinde, ülkede nelerin değişebileceğini ilk kez göstermesi açısından son derece önemli bir gösterge oldu.

Yabancı basının iki ülkesinin üç önemli yayın organından kısa alıntılarla, geçen hafta sonu yapılan seçimlerin sonuçları üzerindeki bazı görüşleri, okuyucuların dikkatine sunmak istedim. Umarım değerlendirmelerde yardımcı olur.

Ziyaretçi Yorumları

İlgili Terimler :