DOLAR KOPTU GİDİYOR: 4.45-TÜRK LİRASI DÜNYADA EŞİ GÖRÜLMEMİŞ BİR HIZLA ERİRKEN, BASKIN SEÇİM İÇİN BÜTÇEDE REKOR HARCAMAYA ULAŞILDI.

Ana Sayfa » GÜNCEL » DOLAR KOPTU GİDİYOR: 4.45-TÜRK LİRASI DÜNYADA EŞİ GÖRÜLMEMİŞ BİR HIZLA ERİRKEN, BASKIN SEÇİM İÇİN BÜTÇEDE REKOR HARCAMAYA ULAŞILDI.

16.05.2018 - 8:44

DOLAR KOPTU GİDİYOR: 4.45-TÜRK LİRASI DÜNYADA EŞİ GÖRÜLMEMİŞ BİR HIZLA ERİRKEN, BASKIN SEÇİM İÇİN BÜTÇEDE REKOR HARCAMAYA ULAŞILDI.

Küresel piyasalarda dolar tüm para birimlerine karşı değer kazanırken, en fazla kaybı TL yaşadı.

Kredi derecelendirme kuruluşları Moody’s ile Fitch’in Türkiye ekonomisine dair açıklamaları ve Hazine ihalelerine gelen düşük talep döviz kurunu yeni rekorlara taşıdı. Gün içinde dolar 4.4744 TL, euro ise 5.3020 TL’yi gördü.

Dolar/TL bu sabah da yüksek seyrini koruyarak 7.40 itibarıyla 4.45 lira civarından seyrediyor. Aynı saatlerde euro/TL de 4.2660 liradan el değiştiriyor. Euro/dolar ise 1.1830 seviyesinde yer alıyor.

Birgün Gazetesi’nin haberine göre Türk Lirası’nın değeri dolar ve avro karşısında yine rekor düzeyde eridi. Kasım 2002’den bugüne lirada dolar karşısındaki kayıp yüzde 165’e ulaştı.

Ekonomideki ağırlaşmış sorunların üzerine bir de seçim belirsizliğini ekleyen iktidar, liradaki sert değer kaybının bir türlü önüne geçemiyor. Yaklaşık bir buçuk ay önce 4 lira seviyelerini zorlayan dolar, şimdi ise dünkü atağıyla birlikte 4 lira 46 kuruşa kadar yükselerek yeniden rekor kırdı. Avro da rekorunu 5 lira 30 kuruşa taşıdı. Türk Lirası’nın değeri bir gün içinde dolar karşısında yüzde 2, avro karşısında ise yüzde 1,5 değer yitirdi.

Dünyada böyle düşüş yok

Liradaki soluksuz erime AKP’nin iktidara geldiği gündeki liranın değerini ve bugünkü değerini yeniden sorgulatıyor. AKP’nin iktidara geldiği gün 1 lira 67 kuruş olan dolar günümüze gelindiğinde lira karşısında yüzde 165 oranında değer kazanmış durumda. ABD Merkez Bankası Fed’in yıllar sonra ilk kez Aralık 2015’te başlattığı faiz artış sürecinden bu yana ise Türk Lirası’nın değeri dolar karşısında yüzde 50 eridi. Türkiye ile aynı ligdeki gelişmekte olan ülke para birimlerinin önemli bir çoğunluğu ise söz konusu dönemde dolara karşı değerini korudu.

Yabancıların algısı negatif

Öte yandan Türkiye’ye ilişkin uluslararası algıda kötüleşme de sürüyor. Kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s, makro gelişmelerin kredi notu için negatif seyrettiğini ve Türkiye’ye ters yönde etki yaptığını açıkladı. Bir diğer kredi kuruluşu olan Fitch degelişmekte olan ülkeler arasında en gevşek para politikasının Türkiye’de olduğu görüşünü paylaştı.

Akaryakıta beş ayda yüzde 12 zam

Lirada yaşanan soluksuz düşüş akaryakıt fiyatlarına zam üstüne zam getiriyor. Dün gece yarısı saatlerinde benzine ve motorine 16, LPG’ye ise 12 kuruş zam yapıldı. Böylece benzinin litresi 6 lira 6 kuruştan 6 lira 24 kuruşa, motorinin litresi 5 lira 53 kuruştan 5 lira 69 kuruşa ve LPG’nin litresi 3 lira 41 kuruştan 3 lira 53 kuruşa yükseldi. Petrol Ürünleri İşverenleri Sendikası geçen hafta tepki çeken bir karara imza atmış, akaryakıta yapılan zamları resmi sitelerinden önceden duyurmayacaklarını açıklamıştı. Sürücüler, zamlı tarifeleri akaryakıt istasyonlarına geldiklerinde öğrendi.

Beş ayda 66 kuruş zam

Yapılan zamlarla birlikte benzin ve motorin adeta ateş pahası haline geldi. Yılın başında 5 lira 57 kuruş olan benzin, yeni zamla birlikte yılın ilk 5 ayında yüzde 12’ye ulaştı. Yılın başında 5 lira 5 kuruş olan motorine yılın ilk 5 ayında yapılan zam ise yüzde 13’e dayandı. Böylece 60 litre depoya sahip bir araç sahibi yılbaşında depoyu 334 liraya doldururken, şimdi ise 40 lira daha fazla ödemek durumunda kaldı. Motorinde ise 60 litrelik deposunu doldurmak isteyen sürücünün cebinden yılbaşına göre 38 lira daha fazla çıktı.

Öte yandan hükümetin, 24 Haziran’da yapılacak baskın seçimi ‘AKP ve MHP ortaklığı’ lehine oya tahvil etmek için bütçeden yaptığı harcamalar savurganlıkla kendini gösterdi.

Hükümetin yandaşlara dağıttığı ve seçim için savurduğu paralar merkezi bütçeyi sarsarken, Erdoğan ile Yıldırım’ın örtülü ödenek harcamaları yılın ilk dört ayında 747.2 milyon liraya ulaşarak, 1.1 milyarlık Başbakanlık bütçesini zorlamaya başladı.

Açık rekora koşuyor

Cari işlemler açığının mart ayında geçen yılın aynı ayına kıyasla 1 milyar 695 milyon dolar artarak 4 milyar 812 milyon dolara fırladığı açıklamasının ardından Maliye Bakanlığı, nisan ayı harcamalarını da açıkladı. Ocak-Nisan döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık 6 milyar liralık artışla 23,2 milyar TL’ye çıkan bütçe açığında ‘seçmene selam’ nitelikli harcamaların etkisi görüldü.

Afrin Harekatı’nın yavaşlaması ile devletin güvenlik ve savunma harcamaları azalırken 24 Haziran’da yapılacak baskın seçim, örtülü ödenek, hane halkına yapılan transfer harcamaları, görev zararları, tarımsal destek harcamaları, teşvikler, tören ve toplantı harcamaları, yerel yönetimlere aktarılan kaynaklar, karayolları inşaat ve işletme hizmetleri giderleri ile bütçeye damgasını vurdu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Başbakan Binali Yıldırım’ın örtülü ödenekten yaptığı gizli harcamalar yılın ilk dört ayında 747.2 milyon liraya ulaşarak, 1.1 milyarlık Başbakanlık bütçesinin yarısını geçti. 24 Haziran’dan sonra tarihe karışacak olan Başbakanlık’ın bütçesine 30 bin liralık sembolik bir aktarım yapıldı.

Bütçede öne çıkan harcamalardan bazıları şöyle:

»Mal ve hizmet alım giderleri için yapılan harcama 3.8 milyar liradan 4.2 milyar liraya, tüketime yönelik mal ve malzeme alımları 1.3 milyar liradan 1.6 milyar liraya, hizmet alımı çerçevesinde müteahhitlik hizmetlerine yapılan harcama 134 milyondan 141 milyon liraya çıktı.

Haberleşme gideri yüzde 30 arttı
»Haberleşme giderleri 60 milyondan 79 milyon liraya, taşıt kiralama giderleri 40 milyondan 43 milyon liraya, hizmet binası kiralama giderleri 16 milyondan 27 milyon liraya, temsil ve tanıtma giderleri 9.2 milyondan 11.6 milyona yükseldi.
»Ziraat Bankası’na ödenen görev zararı 10 milyonluk artışla 165 milyon lira oldu.

Hazine yardımları 1 milyar lira arttı
»Hazine yardımları da 1 milyar liraya yakın arttı. Geçen ay 12.1 milyar lira olan hazine yardımları nisan ayında 13.2 milyar liraya çıktı. Sosyal güvenlik kurumlarına yapılan Hazine yardımları 5.8 milyardan 7.6 milyara fırlarken mahalli idarelere de 90 milyonluk artışla 230 milyonluk yardım yapıldı.

Avrupa Gençlik’e para aktı
»Kâr amacı gütmeyen kuruluşlara yapılan yardımlarda da rekor artış oldu. Geçen ay 113 milyon lira olan yardım nisanda 467 milyon liraya çıktı. Avrupa Gençlik Merkezi 348 milyon lira ile bu yardımdan aslan payını aldı.

»Hane halkına yapılan transferler kalemi altında öğrencilere verilen burs ve harçlıklar 39 milyondan 329 milyon liraya çıkarken, diğer transferler adı altındaki harcama tutarı da 2 milyondan 127 milyona çıktı.

»Eğitim için yapılanlar 10 milyondan 429 milyona, sağlık amaçlılar 13 milyondan 43 milyona, yiyecek yardımı amaçlı yapılanlar 1.5 milyondan 16.5 milyona, barınma yardımları da 5 milyondan 9 milyona yükseldi.

»Karayolları Genel Müdürlüğü’ne geçen ay 562 milyon lira yardım aktarılırken bu tutar nisan ayında 2.2 milyar lira olarak gerçekleşti.

Ziyaretçi Yorumları

İlgili Terimler :