ÜNSAL ÖZTÜRK YAZDI- AVRUPA PARA BİRİMİ AVRO 20 YAŞINDA

Ana Sayfa » EKONOMİ » ÜNSAL ÖZTÜRK YAZDI- AVRUPA PARA BİRİMİ AVRO 20 YAŞINDA

15.01.2019 - 13:38

ÜNSAL ÖZTÜRK YAZDI- AVRUPA PARA BİRİMİ AVRO 20 YAŞINDA

Avrupa Para Birimi Avro 20 Yaşında

 

1 Ocak 1999’da AB üyesi ülkelerde kullanıma giren tek para birimi, aynı zamanda krizlere ve stabilize edici fiyatlara karşı koruma rolünü de üstlenmiş oldu. Esasında Avro, Avrupa bütünleşmesinin en önemli hedeflerinden birisi olan tek pazarın mantıklı ve gerekli bir sonucuydu. Nitekim tek para birimine geçilmesiyle Avro bölgesinde ve ötesinde seyahat, ticaret ve bankacılık işlemlerinin  yapılması büyük ölçüde kolaylaştı.

 

19 AB üyesi ülkesinin kullandığı ortak para birimi Avro, 1 Ocak 2019 itibarıyla 20. yılını doldurdu. Avrupa vatandaşları arasında başlangıçta pek de hoş karşılanmayan Avro bugün 340 milyon Avrupalının cebinde artık.

 

Avro bugün ABD Doları’nın ardından dünyada en çok rezerv edilen 2. para birimi konumunda.

 

1 Ocak 1999’da hayata geçen Avro başlangıçta sadece bankacılık ve finansal yatırım işlemlerinde kullanıldı. Ancak 3 yıl sonra, 1 Ocak 2002’den itibaren Avrupa vatandaşlarının cebine girmeye başladı ve Almanya’da Mark’ın, Fransa’da Frank’ın, İtalya’da Liret’in ve İspanya’da Peseta’nınvb yerini aldı. Avusturya, Belçika, Finlandiya, İrlanda, Lüksemburg, Hollanda ve Portekiz de Avro’yu kullanmaya başlayan ilk 11 ülke arasında. Bugün ise, 28 üyeli AB’de toplam 19 ülke Avro’yu resmi para birimi olarak kullanıyor. AB üyelerinden İsveç, Danimarka ve İngiltere Avro’ya geçmeyi reddetti.

 

Andorra, Monako, San Marino ve Vatikan ise AB üyesi olmayıp Avro’yu kullanan ülkeler. Ortak para biriminin geçerli olduğu ülkelere Avro Bölgesi deniyor.

 

Avro olarak basılan parada kağıt ve madeni paraların üzerinde ulusal simge bulunmuyor.

 

Avro başlangıçta, belirlenen kur değerlerinin neden olduğu kayıp ve fiyat artışları nedeniyle Avrupalılar arasında pek de hoş karşılanmamıştı. Hatta Almanya’da, Almanca’da pahalı anlamına gelen “teuer” kelimesine atıfla “tAvro” olarak anılmıştı.

 

Ancak seyahatlerde sağladığı rahatlık ve sınır ötesi ticarette yarattığı kolaylıklar nedeniyle Avro hakkındaki serzenişler kısa sürede azaldı. Günümüzde ise, Avrupa Merkez Bankası’nın 2018 Kasım ayında yaptığı bir araştırmaya göre Avro Bölgesi vatandaşlarının %74’ü artık ortak para biriminin AB için iyi bir adım olduğunu düşünüyor. Araştırmada yer alanların %64’ü ise Avro’nun ülkeleri için yararlı olduğunu düşünüyor.

 

Yapılan aynı ankette Avro’ya olan desteğin İrlanda’da en güçlü olduğu (%85 Avro kendi ülke için iyi olduğunu düşünüyor) ve daha sonra ise Lüksemburg (%80) ve Avusturya’nın (%76) geldiği tespit edildi.

 

Ekonomi dünyasının uzmanları Avro’nun kullanıldığı ülkelerde ekonomik büyümeyi destekledi mi yoksa bir AB üyesi ülkenin Avro’yu para birimi olarak kullanabilmesi için gerekli olan oldukça çetin Maastricht kriterleri yüzünden ekonomik gelişme hızını düşürdü mü sorusunun cevabını verirken birbirinden oldukça farklı görüşlere sahipler.

 

Tek para biriminin ana zayıflığı kuşkusuz, parasal egemenliğini bırakmayı kabul eden devletler tarafından bir devrimi temsil etmesine rağmen, toplumda hala Avro’ya geçmekle acaba kötü mü yaptık şeklindeki bir kuşkunun bulunmasıdır.

 

Buna karşın Avrupa liderlerinin çoğunluğu, AB içinde gerçekleştirilmesi hedeflenen ekonomik ve parasal birliğin tamamlanması gerektiğini kabul etmektedirler.

 

Bu sadece bankacılık birliği ve sermaye piyasaları birliğini tamamlayarak değil, aynı zamanda gerçek bir bütçe dayanışması, başka bir deyişle bir Avro bölgesi bütçesinin oluşturulmasıyla gerçekleştirilmesi düşünülmekte.

 

Dahası Eylül 2018’de AB Komisyonu Başkanı Jean-Claude Juncker bir konuşmasında, tek para biriminin uluslararası sahnede rolünü tam ve etkin oynamasına izin vermek için daha fazla çalışmaları gerektiğini belirtti.

 

Avro’nun uluslararası rolünü güçlendirmek için, 2018 Aralık ayı başlarında Avrupa Komisyonu, bir kamuoyu yoklaması yapacağını ve buna göre de bir dizi önlem olacağını açıkladı. Yapılan bu açıklamanın ardındaki gerçek AB enerji faturasının büyük bir kısmının ABD Doları üzerinden olmasıdır.

 

Maastricht Anlaşması’na çekince koyan Danimarka ve İngiltere hariç diğer tüm AB üyesi ülkelerin gerekli ekonomik kriterleri sağlayarak tek para birimi olan Avro’ya geçmesi gerekmektedir. Bununla beraber Avro’ya geçilmesi için belirli bir süre belirlenmemiş olup, bu konuda ülkelerin kendi stratejilerini belirlemeleri konusunda serbestlik tanınmıştır.

 

Avrupa Komisyonu ve Avrupa Merkez Bankası, Avro’ya geçmek isteyen bir ülkenin gerekli ekonomik şartları sağlayıp sağlamadığına ortaklaşa karar vermektedir.

 

Ünsal ÖZTÜRK

Ziyaretçi Yorumları

İlgili Terimler :